KiVa

KiVa is een preventief, schoolbreed programma gericht op het versterken van de sociale veiligheid en
het tegengaan van pesten op basisscholen. KiVa zet in op positieve groepsvorming en stimuleert de
sociale vaardigheden en de sociaal emotionele ontwikkeling van kinderen. Daarmee wordt de sociale
veiligheid en het pedagogisch klimaat op school verbeterd. Binnen KiVa ligt de nadruk op de groep
als geheel en dus niet op specifieke individuen. Het motto van KiVa luidt dan ook: ‘Samen maken wij
er een fijne school van!’
KiVa is goedgekeurd door het NJi en het meetinstrument van KiVa, de KiVa-monitor, voldoet aan de
eisen die volgen uit de wet sociale veiligheid op school. Bovendien is KiVa het eerste en enige
programma voor basisscholen waarvan wetenschappelijk is bewezen dat het werkt!
2. Effecten van KiVa
In het kader van het actieprogramma Onderwijs Bewijs van het Ministerie van Onderwijs is KiVa
tussen 2012 en 2014 uitgebreid wetenschappelijk onderzocht. Dit onderzoek is uitgevoerd door de
Rijksuniversiteit Groningen op 99 Nederlandse basisscholen. KiVa bleek effectief, onder meer in het
tegengaan van pesten. Hieronder in het kort enkele resultaten van het onderzoek:
 KiVa verhoogt het welbevinden van de leerlingen en voorkomt/vermindert depressieve
gevoelens.
 Door KiVa oordelen kinderen positiever over hun leerkracht.
 Door KiVa hechten kinderen meer belang aan het goed zijn in vriendschappen.
 Op KiVa-scholen vinden leerlingen dat hun leerkracht meer vaardigheden heeft om
groepsproblemen te verhelpen.
 Door KiVa ontstaat een beter school- en leerklimaat.
 KiVa is bewezen effectief in het verminderen van pesten (ruim 63%).
– Voordat KiVa werd ingevoerd gaf 11,9% van de kinderen aan maandelijks slachtoffer
te zijn van pesten. Met KiVa daalt dit naar 5%.
– Voordat KiVa werd ingevoerd gaf 6,8% van de kinderen aan wekelijks slachtoffer te
zijn van pesten. Met KiVa daalt dit naar 3,1%.
– Voordat KiVa werd ingevoerd gaf 15,5% van de kinderen aan (bijna) dagelijks
slachtoffer te zijn van pesten. Met KiVa daalt dit naar 4,6%.
3. Werkwijze KiVa
KiVa is een schoolbrede aanpak. Dat wil zeggen dat KiVa aanbod heeft voor alle klassen van de
basisschool. Verder betekent het dat KiVa interventies op schoolniveau, klassikaal niveau en
individueel niveau combineert. Op schoolniveau streeft KiVa bijvoorbeeld naar een cultuur waarin
wederzijdse acceptatie, respectvol en positief gedrag de norm is. Op klassikaal niveau biedt KiVa
onder meer ondersteuning voor adequaat klassenmanagement, terwijl op individueel niveau gewerkt
wordt aan de sociale vaardigheden en de sociaal-emotionele ontwikkelingen van de leerlingen.
Verschillende onderzoeken laten zien dat schoolbrede programma’s het meest effectief zijn om de
sociale veiligheid op school te versterken en pesten tegen te gaan.
4. De 10 thema’s op een rijtje
KiVa werkt aan de hand van 10 thema’s*:
Thema 1: Iedereen verdient respect
Thema 2: In de groep
Thema 3: Wat is communicatie?
Thema 4: Plagen, ruzie of pesten?
Thema 5: Verborgen vormen van pesten en cyberpesten
Thema 6: Rollen in de groep
Thema 7: Samen zijn wij een fijne groep
Thema 8: Wij helpen elkaar
Thema 9: Wat kan ik doen?
Thema 10: KiVa-we doen het samen!
5. De tekst: Het KiVa-team
Bij ons op school is een KiVa-team aanwezig. Dit team is een werkgroep bestaande uit Vincent Barneveld, Marianne de Jong en Dineke Tomas.
De hoofdtaak van het KiVa-team is om samen met de leerkrachten de voorkomende
problemen en pestgevallen te onderzoeken en op te lossen. Daarnaast is het KiVa-team
verantwoordelijk voor de borging van KiVa binnen de school en is het team voor het personeel het
eerste  omtrent KiVa.